Hevea Brasiliensis başta olmak üzere lateks ağaçlarından elde edilen doğal lateksin temel yapı taşının (“monomer”) isoprene olduğu uzun zamandır bilinmektedir. Bu doğal maddeye alternatifler II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası’nın Çinhindi ve Güney Doğu Asya’yı ele geçirmesiyle beraber yoğun olarak araştırılmıştır. 1950’lerde etilenin polimerizasyonun da kullanılmak üzere geliştirilen “stereospecific” Ziegler-Natta katalizörleri, isopreneden de “stereoregular” büyük oranda kararlı yapılar sentezlenmesine olanak vermiştir. Stereoregular Polyisoprene (IR) olarak bilinen sentetik latekste 1950’lerden beri gelişen katalizörler sayesinde gittikçe yükselen oranlarda “cis 1,4 polyisoprene” maddesi bulunmaktadır (90% à 98,5%). Bu madde doğal lateksin omurgasını oluşturur ve çekme altında kristalleşme özellikliğini verir. Lateksin çekme altında kristalleşmesi ise doğal lateks eldivenlerde kullanılan polimer filmin mekanik özelliklerinin ve işlenebilirliğinin temelidir.

Uygulamaları 

Sentetik Polyisoprene, işleme sırasında yüksek sıcaklıklarda yeterli mukavemet, işlenebilirlik ve iyi sıcak yapışma özelliklerinin gerekli olduğu birçok uygulamada kullanılmaktadır. Bunlar arasında araç lastiği üretimi, lastik bant, biberon, hortum ekstrüzyonu gibi uygulamalar vardır.                

Doğal latekse karşı giderek artan alerjik tepkiler yüzünden, bu madde sağlık sektöründe de doğal latekse bir alternatif olarak bazı sondalarda, eldivenlerde kullanılmaktadır. 

Kimya               

İsoprene’nin polimerizasyonu sırasında kullanılan değişik katalizörler, farklı konfigurasyonlara ve çok farklı madde özelliklerine sebep olabilmektedirler.

                Sentez 1,2- ; 3,4- ve 1,4- konfigürasyonlarını içerebilir. Bu yapılar aşağıda gösterilmiştir

Bu yapılar çok farklı mekanik özelliklere neden olabilirler. Örneğin cis 1,4-polyisoprene doğal latekse benzer özellikler gösterirken, trans 1,4-polyisoprene yine doğal bir madde olan “balata”nın özelliklerini taşır.                

Cis 1,4-polyisoprene (IR) stres altında kristalize edildiğinde çok yüksek yırtılma ve çekme mukavemeti kazanır. Bunların yanında sentezlenen maddede belli konfigürasyonlardaki monomer oranları mekanik ve kimyasal özelliklerde değişikliklere sebep olmaktadır. Li bazlı katalizörlerle sentezlenen ilk tip sentetik lateks, stress altında bir miktar kristallenme göstermekle beraber atıl durumda hiç kristallenme yoktur. Ti bazlı katalizörlerle sentezlenen sentetik lateks (Ti-IR) ve doğal lateks atıl durumda da kristallenme gösterirler(en yüksek kristalleşme hızları -20 ve -30 ^oC arasında gözlenir) İlgili tablo aşağıda verilmiştir¹. 

Sonuç ve Karşılaştırma                

Gelişen katalizasyon teknolojisi ile doğal lateksi imite eden yapılar üretilmesi kolaylaşmıştır. Bugün kullanılan sentetik polyisoprene (98,5% cis 1,4-polyisoprene IR) yırtılma ve çekme mukamevetlerinde doğal lateksin az farkla gerisinde kalsa da esneklik ve saflık(lastik oranı) değerleri daha yüksektir. Kimyasal bariyer ve viral penetrasyon özellikleri doğal muadili ile benzerlik gösterir.